Teqball và tấm HCĐ đầu tiên: nhịp đập lặng thầm của đoàn Việt Nam ở Asiad 20

Trên mặt bàn cong, quả bóng chạm gỗ rồi bật lên theo quỹ đạo mà mắt thường khó đoán. Tôi ngồi cách sân vài hàng ghế, tay vẫn cầm cuốn sổ kẻ ô li, ghi vội một dòng: "Hiệp hai, phút thứ tư, Gia Nghi không nhìn bóng — cô nhìn vị trí của Tân." Đó là khoảnh khắc tôi biết cặp đôi này sẽ không dừng lại ở vòng bảng.

Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi bước vào trận tranh HCĐ nội dung đôi nam nữ với gương mặt của những người đã chuẩn bị cho một việc rất cụ thể. Phía bên kia bàn, Dsouza Quimcy Joaquim và Beg Mohamed Anas Imran của Ấn Độ vào trận với lợi thế thể hình rõ rệt. Tỷ số khép lại 2-0 nghiêng về phía Việt Nam. Tấm HCĐ đầu tiên của đoàn thể thao Việt Nam tại Asiad 20 đến từ một môn mà phần đông khán giả trong nước còn phải tra cách viết tên.

Teqball lần đầu tiên được đưa vào chương trình thi đấu của một kỳ Asiad. Môn này chơi trên một chiếc bàn cong, người chơi dùng mọi bộ phận cơ thể trừ bàn tay để đưa bóng sang phần bàn đối phương, mỗi bên được chạm bóng tối đa ba lần trước khi phải trả bóng về. Nhìn qua giống một trò chơi đường phố. Nhưng khi hai người đứng cùng một bên bàn, nó trở thành bài kiểm tra khả năng chia nhịp: ai chạm trước, ai chạm sau, ai nhường cho ai ở quả bóng thứ ba. Một cặp đôi ăn ý sẽ trả bóng trong hai nhịp; một cặp đôi lệch nhịp sẽ phải dùng tới nhịp thứ ba, và đó là lúc sai số xuất hiện.

Ngày 20/9 mở ra bằng hai câu chuyện gần như đối lập. Ở Teqball, cặp Minh Tân - Gia Nghi giành HCĐ. Chỉ ít lâu sau, Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa để thua cặp đôi Iraq ở trận tranh HCĐ nội dung đôi nam, bỏ lỡ cơ hội nhân đôi số huy chương của môn thể thao này ngay trong ngày ra mắt đấu trường châu lục. Cùng buổi sáng, ở sân Karate, Bùi Ngọc Nhi mang về tấm HCĐ nội dung Kata biểu diễn cá nhân nữ. Đoàn thể thao Việt Nam khép lại nửa ngày thi đấu với hai tấm HCĐ và một tiếng thở dài.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, những nội dung đôi thường lộ ra rất nhanh ai là người giữ nhịp và ai là người phá nhịp. Ở trận tranh HCĐ đôi nam nữ, phần lớn đường bóng của cặp Việt Nam được trả về trong hai nhịp. Gia Nghi đứng gần lưới, chọn vị trí trước khi bóng sang, còn Tân lùi nửa bước để xử lý những quả bóng bật cao khỏi mặt bàn cong. Cặp Ấn Độ có những pha dứt điểm mạnh hơn, nhưng mạnh trong Teqball không đồng nghĩa với hiệu quả, vì mặt bàn nghiêng làm quỹ đạo bóng lệch đi rất nhiều sau mỗi lần chạm. Ở nội dung đôi, khoảng cách giữa thắng và bại không nằm ở cú đánh mạnh nhất, mà nằm ở nhịp chạm bóng của người thứ hai.

Tôi vẫn giữ thói quen từ sau St. Petersburg: mỗi cái tên nước ngoài đều được ghi phiên âm vào một cuốn sổ riêng, đọc to ba lần trước khi lên bài. Sáng nay cuốn sổ có thêm bốn cái tên, và tôi ghi chúng cạnh nhau, ngay dưới dòng ngày 20/9.

Ở sân Karate, hành trình của Bùi Ngọc Nhi có một điểm neo khác hẳn. Cô thua võ sĩ chủ nhà Ono Maho 0-5 ngay trận mở màn. Trong nội dung kata biểu diễn, kết quả không được quyết định bằng số lần ra đòn trúng đích; hội đồng giám khảo so sánh hai bài thi và đưa ra lựa chọn của mình, nên tỷ số 0-5 nghĩa là không một vị giám khảo nào nghiêng về phía võ sĩ Việt Nam. Với một bài thi cá nhân, đó là mức thua trắng. Chưa đầy vài giờ sau, Ngọc Nhi đánh bại Choi Haeun của Hàn Quốc 5-0 và Leong Wai Yee Shannon của Singapore 4-1 để giành HCĐ. Điều đáng nói không nằm ở trận thua trước chủ nhà, mà ở việc một võ sĩ đứng dậy trong cùng buổi sáng, đổi bài thi và lấy lại được nhịp thở sau khi bị chấm thấp nhất. Sân không khán giả, nhưng tôi nghe tiếng vỗ tay của người không bỏ cuộc.

Sau gần nửa ngày thi đấu, đoàn thể thao Trung Quốc vươn lên dẫn đầu bảng tổng sắp với 2 HCV, 4 HCB và 1 HCĐ. VĐV Lin Xinyu là người mang về tấm HCV đầu tiên cho đoàn này, ở nội dung ba môn phối hợp nữ. Chủ nhà Nhật Bản xếp thứ hai với 2 HCV và 3 HCĐ. Macao, Hàn Quốc và Kazakhstan mỗi đoàn có 1 HCV, lần lượt xếp từ thứ ba đến thứ năm. Đoàn thể thao Việt Nam tạm đứng thứ chín với 2 tấm HCĐ.

Cách câu chuyện này được kể sẽ đi theo một lối quen thuộc: môn lạ, duyên lạ, huy chương về tay. Tôi không tìm thấy nhiều thông tin ở đó. Dữ kiện đáng chú ý nhất trong buổi sáng 20/9 lại nằm ở trận thua của Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa trước cặp đôi Iraq. Cùng một môn, cùng một buổi, hai cặp Việt Nam ra sân với hai kết quả trái ngược. Nếu thành tích Teqball của Việt Nam đã đạt tới tầm hệ thống, chúng ta phải có hai tấm huy chương trong buổi sáng hôm đó. Con đường từ một cặp đôi ăn ý tới một nền Teqball đủ dày vẫn còn xa, và khoảng cách ấy không thể lấp bằng một buổi ăn mừng. Người ta nhớ bàn thắng, tôi nhớ tiếng thở dài sau khung thành.

Điểm ít ai chú ý: Teqball có ngưỡng đầu tư hạ tầng rất thấp. Một chiếc bàn, một quả bóng, một khoảng sân đủ rộng, thế là đủ để tập. Ngưỡng vào thấp nhưng ngưỡng kỹ thuật cá nhân lại cao, vì mọi sai số về điểm chạm đều bị mặt bàn cong phóng đại. Tấm HCĐ ở Asiad 20 không phải một phép lạ; nó là kết quả của việc chọn đúng một môn mà phản xạ và khả năng phối hợp của người Việt có lợi thế. Mùa giải nào cũng có nhịp đập riêng, chỉ cần chịu khó lắng nghe.

Ngày 22/9, Bùi Ngọc Nhi cùng các đồng đội bước vào tứ kết Kata đồng đội nữ gặp Nepal. Đó là lần kiểm tra thứ hai cho cùng một câu hỏi: liệu sự bình tĩnh sau một trận thua trắng có lặp lại được trong một nội dung đòi hỏi năm người phải thở cùng một nhịp. Thành tích của Ngọc Nhi tại SEA Games 33 và các giải trẻ châu Á cho thấy đây không phải lần đầu cô đứng ở vị trí này. Với Teqball, câu trả lời sẽ đến chậm hơn, tính bằng những năm chứ không bằng những buổi sáng. Tôi viết chậm vì muốn nhớ thật lâu, như người giữ nhịp cho cả sân cỏ.